Shailesh Chamoli: “Yoga heeft mijn persoonlijkheid veranderd”

De opleiding was pittig. Van 6 uur ’s ochtends tot 21.00 uur ’s avonds was ik aan het leren, bewegen en tegelijkertijd veel stilzitten, interacteren met mijn klasgenoten, at ik zittend op de grond de meest heerlijke maaltijden en was ik veel buiten, proberen chocola te maken van het Indiaas-Engelse gebrabbel van mijn leraren. Heerlijk warm overdag in de zon, steenkoud ’s avonds in de januari-avonden. Het was op zo’n avond dat ik Shailesh vroeg of ik hem mocht interviewen. Het was een van de laatste avonden van de opleiding en al die tijd lang had ik hem bewonderd. Ik kon niet wachten om meer over zijn visie te leren. 

In deze blog vertel ik meer over hem, zijn leven, zijn visie. Ik heb het schrijven hiervan lang voor me uitgeschoven. Te lang. Maar ineens voelde ik de drang om dit te delen. Het terugluisteren van de opname gaf me direct weer een gevoel van bestemming en rust. Het inspireerde me. Gaf me een fijn gevoel. En liet me weer lachen, terugdenkend aan de mooie tijd die ik daar had. Ik hoop dat ik dit gevoel ook voor jou kan overbrengen in dit verhaal. Ik hoop dat het je mag inspireren. 

Shailesh is een van de rustigste personen die ik ooit heb ontmoet. Voor mij was hij de rust zelve. Hij komt over alsof hij al zijn gedachten, emoties en impulsen totaal beheerst. Toen hij me vertelde dat hij vroeger veel anger issues had, stond ik dan ook perplex. “Jíj?!”. Hij vertelt: 

“Op jonge leeftijd had ik hier veel last van. Ik had een groot ego. Ik hanteerde hoge standaarden. Mijn oom, die als een mentor voor me is (en tevens de oprichter van Rishikesh Yogpeeth, de yogaschool), zei me vroeger al: ‘Je moet leren om je ego en arrogantie te beheersen’. Ik raakte hierdoor gefrustreerd. Wat bedoelt hij daarmee? Ik snapte niet waarom hij dat tegen me zei. Pas later, toen ik mezelf beter leerde kennen en ook die slechte eigenschappen van mezelf accepteerde, snapte ik het. En daar ben ik hem nog steeds dankbaar voor.”

“Ik kom uit een yoga-familie”, vertelt Shailesh. “Maar ik had op jongere leeftijd totaal geen interesse om daar iets in te gaan doen. In India zijn er drie studierichtingen die je kunt kiezen: business, wetenschap en kunst. Ik deed business en had altijd de visie dat ik een beursmakelaar zou worden. Dat had ik een keer in een film gezien, en leek me wel leuk! Maar na een tijdje bleek dat totaal niet bij mij te passen en stapte ik over naar de wetenschap, biologie. 

Dit zorgde er uiteindelijk voor dat ik yoga-wetenschap ben gaan studeren. En daar heb ik nooit spijt van gehad. Het heeft me gebracht waar ik nu ben. Ik heb er enorm veel van geleerd. Het allerbelangrijkste: hoe ik mijn woede kan beheersen. Ik leer nog steeds, maar het is een mooi proces. Ik ben er een totaal andere persoon door geworden; iets wat ik nooit had verwacht.”

Zoals eerder genoemd, is deze yogaschool opgericht én opgebouwd door zijn familie. Hij zegt: “Ik was nog een kind toen ze hier begonnen met bouwen. Ik heb deze plek vanaf de grond af aan opgebouwd zien worden. Het is een hele speciale plek voor me. Het is een plek waar ik me thuis voel, waar ik wíl zijn. Ik zou ieder moment kunnen vertrekken en ergens anders gaan werken, zoals ik ook heb gedaan om te gaan studeren (hij heeft zijn master in Mumbai gedaan). Maar ik ben hier gelukkig. Het is niet gewoon een baan voor mij, het is mijn leven. En mijn familie is mijn eerste prioriteit. Als ik hen help, help ik mezelf.

Ik heb hier veel belangrijke levenslessen geleerd. Zo leerde ik om geduld te hebben. Om m’n ego los te laten. In het moment zijn. Vriendelijker. Kalmer. Zoals ik zei: yoga heeft me tot een ander mens gemaakt. Het allerbelangrijkste voor mij is dan ook dankbaar te zijn voor wat ik heb en te blijven doen wat ik doe.”

Een andere belangrijke les die hij leerde, was die van ‘detachment’. Het vertaalt zich moeilijk in het Nederlands. Het is als het loskoppelen van gevoelens voor dingen of anderen. Je kunt iets belangrijk vinden, zonder je er te veel aan te hechten. Shailesh vertelt: “Er komt hier iedere maand een nieuwe groep mensen. En met ieder van hen bouw ik een band op. Toen ik hier net werkte, had ik er wel moeite mee als zij dan weer vertrokken. Maar ik ben ervan overtuigd dat je niet te afhankelijk moet zijn van een ander. Het zou geen invloed  moeten hebben op jouw gevoel, emotionele staat of eigenwaarde, als iemand vertrekt. ‘Don’t get too sad, nor too happy’. Vind de balans!”

Maar hoe doe je dat dan? “Door yoga te beoefenen! Leer erover, niet alleen over de asana’s (houdingen), maar ook over de filosofie. Zorg voor een regelmatige practice, herhaling. Als je de yogi-lifestyle hanteert, ben je meer in balans en zul je zien dat je veel beter afstand kunt nemen van dingen, zowel positieve als negatieve. Je blijft dichter bij jezelf, bij jouw kern.”

“Dat betekent overigens niet dat ik niks meer voel”, gaat hij verder. “Soms zijn studenten heel emotioneel. Ze vliegen me in de armen, beginnen te huilen. Natuurlijk raakt dat iets in mij; ik krijg er soms kippenvel van. Maar ik kan inmiddels mijn emoties reguleren. Het beïnvloedt me niet meer zo als vroeger; toen liet ik me er helemaal in meeslepen. Maar daardoor raak je uit balans. Je raakt jezelf kwijt. Het is vermoeiend. Daarom is het belangrijk om je emoties te leren reguleren.”

We praten een tijdje over zijn dromen en doelen. Ooit zou hij wel zijn eigen yogaschool willen oprichten. En hij droomt van een mooi huis en een fijne familie. Maar voor Shailesh is het allerbelangrijkste zijn gezondheid. “In 2023 was ik heel ziek; ik lag weken in het ziekenhuis. Dat zorgde ook voor een enorme mentale klap. Ik besefte me maar al te goed dat je gezondheid – fysiek én mentaal – alles is. ‘If you’re in good health, there’s no limit to what you can achieve’.”

En wat als echt álles mogelijk zou zijn? “Dan zou ik op eenzelfde soort plek wonen, met dezelfde soort mensen, met hetzelfde soort werk. Haha, nee ik kan eigenlijk niet bedenken wat ik anders zou willen dan het leven dat ik nu heb. Ik ben hier gelukkig.”

Wat volgde was een gesprek over goden, spiritualiteit en reïncarnatie. In India is een groot gedeelte van de bevolking namelijk hindoe en gelooft in meerdere goden, karma en reïncarnatie. Ik was heel benieuwd hoe Shailesh hiernaar kijkt, want ook in de yogafilosofie worden deze goden vaak aangehaald. Maar Shailesh gelooft niet per se in goden, vertelt hij. Ondanks dat zijn familie dat wel doet. Hij legt uit: 

“Vroeger geloofde ik er wel in, maar er was voor mij nooit één god. Toen ik mijn yogastudie begon, leunde ik meer naar Krishna, daarvoor meer naar Shiva. Maar nu ik ouder ben, geloof ik meer in energieën, een ‘ultimate reality’, een ‘super consciousness’. Ik denk ook niet dat het uitmaakt waar je in gelooft. Zolang er maar iets is dat je met volle overgave en toewijding doet, wordt er voor je gezorgd. 

Geef je bijvoorbeeld graag les? Ook al is het maar een uur? Doe het een uur lang met volle overgave, vanuit je hart, en dat uur wordt als een gebed. Daarover gaat bhakti yoga. Ik focus daarom op wat ik doe, in plaats van op een idool dat we als mensheid hebben gecreëerd.”

In de yogafilosofie wordt wel gesteld dat als je een staat van verlichting bereikt, je zelf een god wordt, onsterfelijk. Shailesh voegt hier een nuance aan toe: “Je wordt geen God, dat is beeldspraak. Je leert je ware zelf kennen. Wie ben ik? Waarom ben ik hier? Je ontdekt dat je niet dit lichaam bent, maar dat dit lichaam slechts een tool is om je hogere zelf te leren kennen. Je doorbreekt dan de cyclus van geboorte en wedergeboorte (reïncarnatie). Daar kun je komen met behulp van Ashtanga-yoga en Karma-yoga. Maar tot die tijd zul je blijven reïncarneren. 

Volgens de Karma-yoga tellen alle acties die je in dit leven en je vorige levens uitvoert mee in je volgende reïncarnatie. Ik geloof er heilig in dat als je in dit leven yoga beoefent – en je dus een goed startpunt hebt gekregen, je in je vorige leven(s) goede dingen hebt gedaan. Met yoga kun je namelijk ergens komen.”

Shailesh sluit af: “Ik kan nog wel heel veel vertellen over wat yoga is en je kunt er nog wel veel over lezen, maar het allerbelangrijkste is dat je het zelf gaat ervaren. Dan zul je je eigen antwoorden vinden. Dus ik zou zeggen: probeer het eens en kijk wat het met je doet!”